Przedwiośnie - streszczenie szczegółowe - klp.pl
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Gdy wysiedli ze statku, przez długi czas jechali pociągiem towarowym. Podróż była ciężka i długa, przerywana wieloma postojami. Młody Baryka wiedział, że jadą z ojcem po walizkę. Zastanawiał się, co zrobią potem. Okazało się, że celem podróży jest Polska. Seweryn opowiedział synowi o swoim kuzynie, lekarzu, który porzucił praktykę, by budować nad Bałtykiem nową cywilizację – cywilizację „szklanych domów”. Czystą, tanią, zelektryfikowaną, bez chorób i biedy. W Polsce nawet „burżuje” wolą mieszkać w szklanych robotniczych domach niż w swoich dawnych, pełnych przepychu kamienicach czy willach. Cezary odnosił się do nowej cywilizacji z lekkim niedowierzaniem, zdaniem młodego rewolucjonisty najpierw trzeba zniszczyć źródło zła (burżujstwo), a dopiero potem budować nowy, lepszy świat.

W Moskwie panowie przeobrazili się w „prawdziwych ludzi”. Walizka zawierająca bieliznę, leki, mydło i pamiątkę po dziadku Kalikście okazała bezcennym skarbem. Z Moskwy syn i ojciec wyruszyli pociągiem do Charkowa. Ten odcinek sprawiał wrażenie jeszcze trudniejszego niż poprzedni. Pociąg wyładowany był Polakami udającymi się do ojczyzny z różnych zakątków Rosji. Większość miała ze sobą cały swój dobytek. Maszynista co jakiś czas zatrzymywał pociąg na mały remontik (remoncik), który trwał tak długo, dopóki maszynista nie otrzymał odpowiedniej zapłaty. Ostatni postój wypadł „dziesięć wiorst przed Charkowem”, wtedy duża część pasażerów (również Barykowie) postanowiła dotrzeć do miasta na piechotę.

W Charkowie nie dość, że musieli długo czekać na pociąg do Polski, to jeszcze ukradziono im walizkę z cennym dobytkiem. Obaj znowu imali się najróżniejszych prac, żeby nie umrzeć z głodu. W końcu, po kilku tygodniach oczekiwania, rozeszła się wiadomość o przybyciu pociągu jadącego do Polski. Okazało się jednak, że pociąg jest już przeładowany i nikogo z Charkowa nie zabierze. Barykowie się nie poddawali, wyczekiwali na stacji dzień i noc, dopóki nie udało im się wsiąść do pociągu. Dostali się do wagonu tylko dzięki pomocy nieznajomego, który ulitował się nad nimi. Ukrywali się pod kożuchami. Niestety z ojcem było coraz gorzej, był bardzo chory i wyczerpany. Tuż przed śmiercią nakazał synowi, by nie oglądał się na niego i podążał konsekwentnie do Polski, a tam odnalazł Szymona Gajowca, dawnego przyjaciela matki, który z pewnością mu pomoże.

Ojca wyniesiono podczas jednego z kolejnych remontików z wagonu i pochowano pod kościołem w niedalekim miasteczku. Okazało się, że ubrany na czarno nieznajomy to ksiądz.

Dalsza droga naznaczona była ciągłymi rewizjami i okrucieństwem żołnierzy, Baryka nie mógł zrozumieć, dlaczego przedstawiciele rewolucji tak dręczą biednych ludzi – przecież to żadni burżuje, żadna arystokracja, ale zwykli robotnicy. W końcu ukazała się granica, wypuszczono podróżnych z wagonów. Pierwsze, co ujrzał młody Baryka po przekroczeniu granicy, to zrujnowane, brudne miasteczko. Zaczynało się przedwiośnie i wszędzie było pełno grząskiego błota. Czarek był bardzo zawiedziony takim widokiem Polski, która miała być przecież, zgodnie z tym, co mówił ojciec, krajem dobrobytu.

„Gdzież są twoje szklane domy? – rozmyślał brnąc dalej. – Gdzież są twoje szklane domy?...”



Część 2: Nawłoć

Dotarłszy do najrdzenniejszej Polski, bo do stolicy – Warszawy – ani po drodze, ani w tym mieście Cezary Baryka nie znalazł szklanych domów. Nie śmiał o nie nawet nikogo zapytać. Zrozumiał, że zmarły ojciec boleśnie zeń przede śmiercią zażartował sobie. Jednak – być może pod wpływem tej tak naiwnej legendy, a być może pod wpływem głównego jej bohatera, „kuzyna Baryki”, Cezary postanowił wstąpić na medycynę w Warszawie. Nie miał swych bakińskich papierów, lecz po egzaminie dość pobieżnym został przyjęty i począł chodzić na wykłady. Z zapałem krajał truposze, uczył się osteologii, chemii, botaniki itp. Zawarł nowe znajomości z „Polakami” i dość sobie w tych nowych ludziach podobał, choć go nieraz swą „nieszczerością” ranili.


W Warszawie Cezary przebywał pod opieką Gajowca, który był teraz ważnym urzędnikiem w formującym się Ministerstwie Skarbu. Mężczyzna znalazł dla Baryki odpowiednią posadę, poza tym obdarzył go przyjaźnią. Przyznał się młodzieńcowi, że niegdyś kochał jego matkę i chętnie słuchał opowieści o nieboszczce. Niestety, niebawem wybuchła wojna polsko-bolszewicka i Baryka podobnie jak inni jego koledzy poszedł walczyć, choć nie do końca pragnął bić się z Sowietami. Do wstąpienia do wojska zachęcił go powszechny entuzjazm Polaków, którzy z wielkim zapałem i poświęceniem szli bić się z najeźdźcą. Cezary okazał się świetnym żołnierzem, szybko zyskał szacunek kolegów.

W kompanii zaprzyjaźnił się specjalnie z pewnym młodzieńcem, również studentem Warszawskiego Uniwersytetu a obecnie tęgim żołnierzem, imieniem Hipolit, nazwiskiem Wielosławski. W pewnej przygodzie w okolicach Łysowa pod Łosicami Cezary wyratował tego Wielosławskiego z opresji. W potyczce Wielosławski wpadł między bolszewików, został poźgany bagnetami, potłuczony kolbami i porzucony w lesie zwanym Rogacz. Cezary, nie znalazłszy go w kompanii, wrócił się co tchu do lasu, wyszukał kolegę, wziął go na ramię i odniósł między swoich.


Hipolit nie zapomniał przysługi przyjaciela. Kiedy w niedługim czasie wojna się skończyła i obaj zostali zwolnieni ze służby, zaprosił go do swojego rodzinnego domu, który znajdował się w Nawłoci niedaleko Częstochowy.

Cezary i Hipolit jechali do posiadłości najpierw pociągiem, potem bryczką brawurowo powożoną przez młodego panicza. Szalona jazda została przerwana wywrotką, na szczęście nikomu nic się nie stało. Obu panów z radością powitało liczne nawłockie towarzystwo:

Hipolit przedstawił Barykę zebranym na ganku. Ten kłaniał się wielekroć, całował rękę damy starszej, jak się okazało, matki Hipolita, podawał rękę do uścisku młodemu księdzu, jak się okazało, przyrodniemu bratu Hipolita, młodej pannie, Karolinie Szarłatowiczównie, jego siostrze ciotecznej, oraz starszemu panu, wujowi Skalnickiemu. Wszyscy bardzo przychylnie witali „tego” Barykę, przypatrywali mu się z ciekawością, jak na „wyższe” towarzystwo dość prowincjonalną, a nawet zaściankową. Cezary robił swobodnego i światowca, choć wspomnienie o powalanych ineksprymablach i zrujnowanym kołnierzu stawało mu na przeszkodzie w zadawaniu szyku.


Zapanował gwar, przedrzeźniano się, żartowano wesoło, wypytywano o wszystko przybyłych żołnierzy. Następnie stary służący Maciejunio podawał do stołu, a towarzystwo wciąż rozmawiało. Baryka wypytywany o różne szczegóły, opowiadał o śmierci rodziców. Czaruś został bardzo ciepło przyjęty przez Wielosławskich:

Jeszcze obiad do swej połowy nie dobiegł, a już Cezary – „Czaruś” – pił bruderszaft na śmierć i życie z księdzem Nastkiem, z wujciem Michasiem, a nawet trącał się kieliszkiem z obydwiema podstarzałymi ciotkami i młodocianą panną Karusią. Gorszyło to cokolwiek starszą panią, matkę rodu, ale tego wieczora wszelki porządek z zawias się wyrwał i wszelka dystynkcja została zniweczona.


Odurzeni alkoholem goście wyszli przed ganek, gdzie służba witała ukochanego Hipolita. Gdy wieczorna zabawa już się zakończyła, Cezary został odprowadzony do „Arianki” przez pannę Karolinę. Młodzieniec czarował piękną, ale nieugiętą dziewczynę. Następnego ranka, wychodząc na dziedziniec, ujrzał inną pannę, uciekającą przed rozwścieczoną perliczką. Rozbawiony Czaruś poszedł do dworu, licząc na spotkanie z Karoliną. Spotkała go miła przygoda – ujrzał pannę w negliżu, pląsającą przy kominku. Jak Mickiewiczowska Zosia, tak panna Karolina czmychnęła wystraszona przez zachwyconego obserwatora. Potem do obiadu chorowała.

Tymczasem Czaruś i Hipolit wybrali się na poranną przejażdżkę, podczas której spotkali wdowę Laurę Kościeniecką z narzeczonym. Sąsiadka zaprosiła młodzieńców na śniadanie. Niezwykłej urody kobieta zrobiła na Baryce ogromne wrażenie. Po powrocie do Nawłoci panowie usłyszeli muzykę – to panna Wanda Okszyńska grała na fortepianie. Ofiara perliczki została wysłana na wieś przez matkę, po tym jak nie zdała do szóstej klasy, narażając się tym bardzo ojcu. Wanda mieszkała teraz u ciotki, która pracowała u Wieloslawskich. Jedyną rzeczą, do której miała prawdziwy talent, była właśnie gra na fortepianie, dlatego państwo Wielosławscy pozwalali jej korzystać z nawłockiego instrumentu. Młodzieńcy, gdy tylko usłyszeli jej grę, postanowili poznać młodą wirtuozkę. Speszona, przestała grać, ale zachęcona przez Cezarego, który zaproponował grę na cztery ręce, ośmieliła się zupełnie. Po skończeniu utworu uciekła.

Tymczasem zasiadano do obiadu. Podawała panna Karolina. Cezary dostrzegł oschłość, z jaką się do niego odnosiła. Potem zorganizowano przejażdżkę, w której wzięli udział Czarek, Karolina, ksiądz Atanazy i Hipolit. Cezary myślał o Żydzie i chłopach, których mijali po drodze. Kiedy towarzystwo dojechało do dworku w Chłodku, Cezary i Karolina poszli razem nad staw. Tam Karolina opowiedziała nowemu przyjacielowi o losie swych rodziców, którzy zginęli „od bolszewików”:

Matka umarła w Warszawie z wyczerpania sił, w ciężkiej biedzie. Ojciec szczęśliwszy, bo zaraz po wyjściu z więzienia w Kijowie.


Baryka wyznał Karolinie, że chciałby zostać młynarczykiem lub pisarczykiem w Chłodku, na co ona odpowiedziała drwiną i zdziwieniem.

Ludzi bym tu chciał poznać. Własnymi oczyma zobaczyć wszystko. Tych prostych. Chłopów, Żydów, robotników, rzemieślników, rybaków, pracowitych i urwipołciów, dobrych i złych, mądrych i głuptasów. Chciałoby mi się gadań o ich życiu. Nażyć się z nimi!


Z planu zostania pisarczykiem nic jednak nie wyszło. Hipolit wytłumaczył bowiem przyjacielowi, że ośmieszyłby siebie i jego, przyjmując taką posadę. Mimo to Baryka w chwilach wolnych od śniadań, obiadów i kolacji chodził do stodół i poznawał chłopskie życie. W tym czasie ulubioną rozrywką domowników stało się zbieranie i segregowanie jabłek. Zajęcie to było bardziej zabawą niż pracą:

W tych to zabawach strychowych, gonitwach i skokach poprzez pełne sąsieki i góry jabłek zdarzało się Cezaremu dopadać panny Karoliny, chwytać ją i trzymać w objęciach. Raz nawet zdarzyło mu się trzymać ją znacznie dłużej, niż nakazywały okoliczności i prawo zwycięstwa – tudzież zdarzyło mu się dotknąć w przelocie ustami jej policzka, różowego i świeżego jak jabłko najkraśniejsze i najwonniejsze. Po tym ostatnim wypadku nastały kwasy, dąsy, parogodzinne: „stanowczo nie rozmawiam z panem” – lecz nadeszło również i ułaskawienie z zastrzeżeniem najmocniejszego usiłowania poprawy.


Tymczasem pani Laura, by zebrać pieniądze na protezy dla ofiar wojny, urządzała wielki piknik charytatywny. Oczywiście do pomocy w pracach organizacyjnych zatrudniła również młodego Barykę, który, w związku ze zbliżającym się balem, miał jeden podstawowy problem – nie posiadał niezbędnego na taką okazję fraka. Wiedział o tym wspaniałomyślny Hipolit, który potajemnie zafundował przyjacielowi strój, zamawiając go u częstochowskiego „mistrza Poola”. Kiedy Cezary, odkrywszy podarek, przymierzył frak i z upodobaniem przeglądał się w lustrze, dostrzegł pannę Karolinę. Uchylił drzwi i zwabił ją do swego pokoju, gdzie obdarował ją namiętnymi pocałunkami. Dziewczyna początkowo opierała się, ale potem uległa. Całą scenę oglądała z ukrycia panna Wanda, która od czasu wspólnej gry na fortepianie potajemnie kochała się w Czarku. To była istna choroba, która z jednej strony odbierała jej zdolność rozumnego myślenia:

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Katalog bohaterów Przedwiośnia
2  Stosunek Cezarego Baryki do rewolucji w „Przedwiośniu”
3  Adaptacja filmowa „Przedwiośnia”



Komentarze
artykuł / utwór: Przedwiośnie - streszczenie szczegółowe


  • Jeśli w całym województwie małopolskim znajdzie się chociaż jedna osoba na którą wpłynęły treści lektur to będzie wielki sukces. To tylko bzdurny stereotyp że lektury kształtują świadomość narodową. Ja nie czytam lektur i nie będę czytać. Bez czytania lektur można osiągnąć wysoki wynik na maturze, wystarczy być inteligentnym. Osobiście uważam, że lektury to strata czasu, bo one nic nam nie dają, potęga tkwi w naukach ścisłych. Streszczenie b. dobre.
    Łukasz (luk4s.p {at} gmail.com)

  • Lektury, dzieła wybitne ? Puknij się. Przeczytałem dwie książki w LO - "Potop" i "Lalkę". Niestety reszta to takie bułoklepy, że szkoda gadać, ale jak ktoś jest grafomanem, pseudointelektualistą, to niech czyta i się zachwyca byle czym. Nara.
    do Aga (rapziomek81 {at} interia.eu)

  • To streszczenie, tak jak inne streszczenia szczegółowe z tej strony, jest bardzo dobre, nie zapominajmy jednak, że nie służy do "poznawania" lektury, a jedynie przypominania sobie jej treści. Nieczytanie lektur jest obecnie powszechne, ale nadal nie brakuje ludzi, którzy nie wyobrażają sobie omawiania lektury bez wcześniejszego jej przeczytania. Osobiście nie czytuję oprócz lektur prawie niczego, ale te kilka książek uważam za minimum przyzwoitości. Pewnie, że czasami zdarzy się tak, że nie da się czegoś przeczytać na czas - ja też kilku lektur nie skończyłam, myślę jednak, że naszym obowiązkiem jest się starać. W końcu te kilkadziesiąt lektur omawianych na przestrzeni całego cyklu kształcenia to specjalnie wybrane, wybitne przykłady twórczości polskiej i światowej, dorobek kultury, taki "spadek" pozostawiony nam po to, by umacniać w nas polskość (mam teraz na myśli utwory polskich pisarzy). Jako naród mamy przecież tak bogatą historię, że grzechem jest nie zwracać na nią uwagi, nasza wolność istnieje dzięki poświęceniu ludzi, którzy wielekroć sami jej nie zaznali. To wszystko możemy odnaleźć w tych paru lekturach. Zdaje sobie sprawę, że to wszystko brzmi bardzo patetycznie, ale przecież tak właśnie jest. Dobrze, że książki omawiane w szkole kształtują świadomość narodowa Polaków, bo naprawdę teraz też trzeba nam patriotów, choć nikt za Ojczyznę krwi przelewać już nie musi. teraz wystarczy przykład polskości dla tych, którzy z niewiadomych względów wstydzą się tego, że są Polakami, a takich wcale nie jest niewielu... Pozdrawiam i życzę przyjemnej lektury całości książek!
    Aga ()

  • ja osobiście lubię czytać książki, także lektury. Jak na razie nie przeczytałam tylko dwóch, bo były naprawdę nudne jak dla mnie. Przedwiośnie mi się podobało. Zostało mi jeszcze 20 kartek a streszczenie czytam, żeby poukładać sobie w głowie wszystkie wydarzenia po kolejii i przypomnieć niektóre fragmenty ktore wyleciały mi z głowy ;)
    bibi ()

  • ja czytam same streszczenia od czasów "Krzyżaków" - była to ostatnia lektura, którą przeczytałam... jestem już w IV technikum i cały czas czytam tylko streszczenia i jestem super przygotowana, mimo że polonistka pyta z treści szczegółowo i należy do wymagających... mam same czwórki i piątki ;) udowadniam innym, że bez czytania lektur też można mieć dobre oceny, wystarczy być obeznanym z tematami i wykazać się odrobiną sprytu ;)
    Dominika ()

  • Nie chcę nikogo potępiać, sama czytam streszczenia. Ciągle sobie to wypominam, po prostu nie mam czasu przeczytać większości lektur. Z pewnością większość z nich ma jakieś ważniejsze przesłanie dlatego obiecuje sobie, że je wszystkie przeczytam (ale może po maturze) :) Korzystając z przypłuwu "chcenia-mi-się" Dziękuję pięknie za streszczenia, opracowania i Internet :D
    AgaNie ()

  • ja uważam, że streszczenie jest bdb, a co do kłótni o czytanie takich pomocy to myślę że jak najbardziej jest to dopuszczalne. ja osobiście lubię czytać, ale coś co mnie ciekawi typu Potter, Brwon, Lem, Dick, Paolini, tolkien itp. a lektury choćby z powodu że je ‘trzeba’ przeczytać staja się mało atrakcyjnymi książkami, są pisane trudnym językiem co odrzuca i powoduje że (przynajmniej dla mnie) ich czytanie nie jest żadną przyjemnością;)
    adam (jagsubaru {at} o2.pl)

  • kto teraz czyta ksiażki, jeśli jest się w miarę inteligentny, zna epoki zagadnienia, problematyki poszczególnych dzieł na zasadzie choćby kojażenia. Moim zdanie streszczenie to all! w3w
    Kristof ()

  • do leniwych: -dobrze że czytacie chociaż streszczenia do ambitnych: -czytajcie lektury, streszczenie jedynie jako forma powtórki do ambitnych aczkolwiek leniwych: -nie uzyskacie satysfakcjonującego was wyniku z matury jak nie będziecie czytać lektur :P:D
    ColleCter (collecter {at} tlen.pl)

  • Przepraszam Was bardzo ... ale jak widzę to wywiązała się tutaj dyskusja na temat tego, czy czytać całe lektury, czy jednak wystarczy nam wiedza oparta o streszczenia tych lektur. Myślę że to nie jest dobre miejsce na wymianę poglądów na ten temat, przynajmniej nie takie założenie było dodając możliwość komentowania owych prac... Streszczenie "Przedwiośnia" jest bardzo ładnie napisane, myślę że wystarczająco dużo szczegółów zostało w nim zawarte. Do tego co chwilę przeplatane cytaty pomagają wgłębić się nam w sposób pisania autora. Polecam wszystkim!
    Kuba (diaowba {at} o2.pl)

  • A czy wszystko w naszym życiu sprowadza się tylko do matury,kartkówek z treści lektury itd.Myślę że książki należy czytać dla siebie żeby samemu coś w nich odkryć.Bo wg mnie szkoła to trochę nas ogłupia, powtarzając te same schematy po raz kolejny.Myślę że "Przedwiośnie" to jedna z ciekawszych lektur w szkole średniej.;)
    Pan Miś ()

  • Według mnie streszczenie wystarczy aby zdać mature na poziomie podstawowym po co zaprzatac sobie glowę czytaniem stosu książek jeśli sa wazniejsze rzeczy do przyswojenia.. matmaaa;/
    iwka ()

  • Wow, przeczytałam akurat to streszczenie i stwierdzam, ze jest ono bardzo dobre. Nie znałam przed przeczytaniem w ogole treści utworu, a teraz po przeczytaniu czuje sie nawet na siłach do zgłoszenia sie do odpowiedzi. Pozdrawiam Wszystkich czytających. - tegoroczna maturzystka ;D
    Monique ()

  • elita intelektualna po liceum?!? jak już elita intelektualna to profesorowie a nie miliony po szkole średniej... nie przeceniajcie się. co do matury to jakos to będzie bo wypracowanie dotyczy fragmentu a nie tylko całego utworu.
    er ()

  • powiem szczerze, ze lektury nie czytalam, bo wydawala mi się być nudną. jednak po przeczytaniu tego streszczenia domyslam się, ze popelnilam bląd. jak dobrze, ze istnieja takie opracowania jak to..
    ToTylkoJa ()






Tagi:
Przedwiośnie - Stefan Żeromski - Stefan Żeromski - Przedwiośnie - Streszczenie Przedwiośnia - Przedwiośnie Stefana Żeromskiego - Nawłoć - Szklane domy -