Przedwiośnie - streszczenie szczegółowe - klp.pl
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Ten widok cisnął w nią jakby oszczepem diabła i utkwił w piersiach jak grot o trzech węgłach, którego już z piersi nic wydrzeć nie zdoła. Zaciskała oczy, zamierała, konała od tego widoku. Pakowała sobie całą chustkę w usta, żeby nie skomleć i nie szczekać, gdy się to widowisko wciąż i wciąż przed jej oczyma roztwierało.


Któregoś razu Cezary znalazł się sam na sam z Laurą w Odolanach. Młodzieniec nie miał jak wrócić do Nawłoci, więc pani Laura zaproponowała mu, ze go podwiezie. Zanim wsiedli do bryczki, Czarek zapewnił swoją wybawicielkę, że z nią będzie najwięcej tańczył w czasie balu, nie bacząc na zazdrość jej narzeczonego. W bryczce niewinny flirt przerodził się w płomienny romans:

Konie gnały szeroką, piaszczystą drogą alei. Światła latarni rzucały nagłe strzały popłochu między wielkie pnie lip i topoli. Kareta na wybojach kołysała się to tam, to sam, jak łagodna kolebka. Czarne jej pudło i lustrzane okna, zasłonięte firankami, rzucały tajemnicze lśnienia i przecinały noc jesienną, która szybko zeszła na mokre łąki i zwiędłe pola. W tej dzikiej niespodziance rozkoszy, w niebezpieczeństwie, w locie pośród pól, w kołysaniu i drżeniu była
otchłań radości obojga przygodnych kochanków. Oszaleli do cna od nagłej pasji, marzyli o rozkoszy swej, doświadczając jej w pełni. Pocałunki ich i pieszczoty były bezdenne jak ta noc, pełne potęgi niewyczerpanej jak fuga koni niosących się w przestrzeń.


Cezary nie mógł zrozumieć, czemu Laura wychodzi za człowieka, którego nie kocha. Kochanka obiecała mu to później wyjaśnić. Rozstali się. Ale w kilka dni później Cezary odwiedził Laurę w jej domu, kiedy akurat był tam również Barwicki. Zuchwały kochanek przeczekał jego wizytę i spędził noc z Laurą.

Tymczasem przygotowania do balu dobiegły końca i nadszedł czas wspanialej zabawy. Baryka był tego dnia wyraźnie zadowolony ze swego wyglądu, patrząc w lustro stwierdził, że wygląda „cwanie”. Tak wystrojony udał się na fetę, podczas której nie spuszczał z oczu Laury. Pani Kościeniecka wyglądała tego dnia jeszcze bardziej olśniewająco niż zwykle. Niestety, towarzyszył jej Barwicki. Kiedy zjawiły się panny z Nawłoci, Cezary poprosił pannę Karolinę do shimmy. Karolinie serce mocniej zabiło, ale Baryka myślał tylko o Laurze.

Podczas zabawy pito toasty, tańczono i prowadzono liczne konwersacje. Wspaniałym urozmaiceniem okazał się występ Wandy, która popisowo zagrała na fortepianie. Kiedy była pensjonarka rozpoczęła „jedną z ostatnich sonat Beethovena”, Laura potajemnie skinęła na Cezarego i kochankowie wykradli się do ogrodu. Dostrzegła to Karolina, od jakiegoś czasu bacznie obserwująca niepokojące zainteresowanie ukochanego inną. Teraz, kiedy odkryła ich tajemnice, była zdruzgotana i zraniona. Najgorsze, że kiedy weszła z powrotem do sali balowej, wywołano ją, by zatańczyła kozaka. Prowokacyjnie poprosiła do tańca Barykę. Wyglądali razem imponująco, co zauważyła chora z zazdrości Wanda:

Przymrużone jej oczy mierzyły każdy skok Cezarego i Karoliny i liczyły każdy uśmiech obojga.


Nad ranem wszyscy powrócili do Nawłocia. Po pikniku nastały dni nudne. Baryka wciąż szukał pretekstu, by odwiedzić Laurę, by wymknąć się do niej choć na chwilę. Nudę i zniecierpliwienie zabijał między innymi grą na cztery ręce z Wandą, która podczas jednego z ich wspólnych koncertów wyznała mu miłość, jednak została odrzucona. To zdarzenie jeszcze podsyciło szaleńczą zazdrość o Karolinę.

Pewnego dnia, gdy Cezary wrócił do domu Hipolita z wyprawy, zastał wiadomość, że jest wzywany do Karoliny. Przybiegł ksiądz, powiadamiając go, że panienka umiera i chce się przed śmiercią widzieć właśnie z Baryką. Ksiądz Anatazy dodał, że wie o jego „grzechach”. Cezary wpadł do pokoju Karoli, która leżała na łóżku, wijąc się bólu.

W pokoju nie było nikogo. Z nagła wszedł ksiądz Anastazy. Szlochając, gestem nie znoszącym przeczenia wsunął prawą rękę Cezarego w zimną, drgającą dłoń Karoliny, okręcił obiedwie ręce stułą i począł szepcąc łacińską modlitwę kreślić znaki krzyża nad tymi rękami związanymi.

Twarz Karoliny złagodniała. Światło białe przez nią przeleciało. Wśród nadludzkich, widać, boleści przebił się uśmiech. Gościł przez chwilę na wargach czarnych jakby z żelaza. Cezary nachylił się i złożył pocałunek na wargach, których pierwszy dotknął ustami – i ostatni. Odskoczył, bo usta te bezwładnie się rozchyliły i, wśród jęku potwornego, cały język spomiędzy nich się na zewnątrz wywalił. Jeszcze raz, drugi, jęk się powtórzył – i wszystko ustało dziwnie raptownie. Lekarz przyłożył ucho do piersi Karoliny. Długo słuchał. Strzepnął palcami, podniósł się i począł sprzątać swe statki, szukać porzuconego paltota i kapelusza. Karolina umarła.


Ksiądz Anastazy, który spowiadał Karolinę przed śmiercią, oświadczył, że to nie było samobójstwo. Truciznę podała Wanda, ale nie było na to dowodów. Cezary mógł właściwie ujawnić motyw, który pogrążyłby morderczynię, ale był zbyt zajęty romansem z Laurą. Poza tym nie chciał ujawniać swoich zalotów do Karoliny. Baryka zachowywał się, jakby zupełnie nie był poruszony śmiercią Karusi.

Pewnej nocy, tuż przed Bożym Narodzeniem, młody amant jak zwykle biegł przez pola do domu swej kochanki, tym razem jednak czekał tam na niego wściekły narzeczony – Barwicki. Doszło do awantury, Cezary zranił Barwickiego, za co kochanka wyrzuciła zdezorientowanego młokosa z domu.

– Wyjdźże pan stąd! Wyjdź stąd! Wyjdź stąd!
– Dobrze. Pójdę. Zaraz pójdę. Chciałem tylko...
Nie wiedząc, co już gada, dorzucił:
– Chciałem wam, mili, poprawni narzeczeni, dać moje błogosławieństwo na nowe, zyskowne gospodarstwo.
To mówiąc smagnął Laurę szpicrutą poprzez twarz i rozstawione ręce. Po czym ze szpicrutą w ręce wyszedł.


Po tym wszystkim zrozpaczony i oszołomiony Baryka włóczył się po polach, rozmyślając chaotycznie o ostatnich wypadkach. Nieświadomie dotarł na grób Karoliny, gdzie spotkał księdza Anatazego. Mężczyźni starli się. Ksiądz zrzucił na Cezarego winę za śmierć panny Szarłatowiczówny. Cezary nie pozwolił mu rozporządzać swoim sumieniem. Udał się do swego pokoju w domu Wieloslawskich. Tam naszedł go Hipolit, chcący pomóc przyjacielowi. Ten jednak nie chciał zdradzić, co się z nim dzieje. Hipolit pozwala mu wyjechać na jakiś czas do Chłodka, dodając jednak:

Ech, ty głupcze! Ty dardanelski ośle! Zmarnowałeś Karusię! Uradziliśmy byli tutaj w rodzinie, żeby Karusię jakoś wyposażyć. Postanowiliśmy dać jej ten Chłodek w posagu. Zdawało się, że ty ją lubisz. Marzyłem: pobiorą się, osiądą na tym Chłodku. Myślałem, że będziemy przez życie nasze sąsiadami. Ech, ty głupcze!...


Następnego dnia Cezary wyjechał do Chłodka, odprowadzany tylko przez Hipolita, bo reszta domowników od czasu śmierci Karusi nie była mu zbyt przychylna. We wsi zamieszkał u ekonoma Gruboszewskiego, zapoznawał się tam z pracą i życiem chłopów. Najbardziej zadziwiało go to, że mimo swej sytuacji chłopi nigdy się nie buntują. Któregoś dnia przybył Hipolit z wiadomością o ślubie Laury. Zaraz po tym Cezary postanowił powrócić do Warszawy.


Część 3: Wiatr od wschodu

Po powrocie do Warszawy Cezary na nowo rozpoczął studia medyczne. Zamieszkał razem z kolegą Buławnikiem w nędznym pokoju przy ulicy Miłej.

Pokój mu się jednak nie podobał. Był mały – na jakie dziesięć lat przed wojną europejską pomalowany na kolor zupy pomidorowej – jakiś nieporęczny a nadto przewiewny. Nie wiało jednak z okna i ze drzwi czyste powietrze, lecz zapach pewnych niezbędnych ubikacji, które mieściły się na dole wprawdzie, lecz właśnie pod oknem tego pokoju. Nadto stał tuż za murem blaszany komin piekarni, który, jak zawzięty diabeł, walił wciąż w okno studenckie kłębami burego dymu. W nocy słychać było nieustający hurgot wózków z pieczywem, pędzonych ręcznie z pieca chlebowego, od czego cienkie, choć tak stare mury drżały jak w febrze. Nie był to, słowem, pokój przyjemny. I Buławnik nie był przyjemnym towarzyszem: egoista i skąpiec za dnia, prześmiewca i ordynus wieczorem, w nocy chrapał za dziesięciu. Lecz Baryka nie miał wyboru. Musiał korzystać z układu z tym kolegą, gdyż pustki miał w kieszeni.


Przez jakiś czas utrzymywał się z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży fraka. Potem, gdy nastąpił finansowy kryzys, postanowił odnowić znajomość z Gajowcem. W pokoju, w którym został przyjęty przez starego przyjaciela, dostrzegł trzy portrety wielkich „warszawiaków”: Mariana Bohusza, Stanisława Krzemińskiego oraz Edwarda Abramowskiego. Ponieważ młodzik nie miał pojęcia, kim oni są, Gajowiec rozpoczął opowieść o bohaterach. Każdy z nich oddał życie w imię krzewienia takich ideałów, jak patriotyzm czy rozwój oświaty. Gajowiec chciał, aby teraz Polska rozwijała się zgodnie z tymi ideałami:

Żeby to nas zostawiono w spokoju na parę lat! Żeby się to nami przestali zajmować rozmaici zewnętrzni dobrodzieje! Tamci ludzie, których widzisz na tych podobiznach, żyli podczas najsroższej zimy. Patrzyli na życie dalekie poprzez obmarznięte kraty. Jakże mieli dać nam prawdziwą wiadomość o życiu ludzi spracowanych w warsztatach i po norach? I my sami jeszcze nie wiemy, co i jak, gdyż dopiero pierwszy wiosenny wiatr powiał w nasze twarze. To dopiero przedwiośnie nasze. Wychodzimy na przemarznięte role i oglądamy dalekie zagony. Bierzemy się do własnego pługa, do radła i motyki, pewnie że nieumiejętnymi rękami. Trzeba mieć do czynienia z cuchnącym nawozem, pokonywać twardą, przerośniętą caliznę.


Jednak dla Baryki te zmiany zachodziły zbyt wolno, czego nie omieszkał powiedzieć Gajowcowi. Uwaga młodzieńca poza nauką na uniwersytecie skupiała się teraz na biedocie warszawskiej. Codziennie przechodził przez najnędzniejsza dzielnicę żydowską, obserwował uważnie życie tej społeczności i czuł coraz większy sprzeciw wobec niesprawiedliwości, której doświadczają. Tymczasem Gajowiec poza pracą urzędował, pisał książkę o Polsce nowożytnej, w której rysował projekt wszechstronnego rozwoju kraju: społecznych, ekonomicznych i politycznych reform. Ponieważ gromadził ogromne ilości materiałów niezbędnych do swego dzieła, zatrudnił Cezarego do porządkowania papierów. Młodzieniec cieszył się z pracy, która zapewniała mu utrzymanie w Warszawie, ale coraz bardziej ciążyło mu towarzystwo Gajowca, bo ten, jak każdy starzec, lubił wracać do przeszłości, co niezmiernie drażniło Barykę.

W tych czasach mieszkanie Baryki i Buławnika zaczął odwiedzać Antoni Lulek – student prawa, osobnik niezwykle chorowity i anemiczny, ale obdarzony nieprzeciętną umysłowością. Lulek nie lubił rozmawiać z Buławnikiem, bo jego zbyt prosty, racjonalny umysł był mu zbyt odległy, za to dobrze dogadywał się Baryką podatnym na mgliste, komunistyczne idee. Ufny Cezary zwierzył się owemu koledze ze swych niedawnych przejść z Nawłocia i Leńca, Lulek wykorzystał te informacje, by wzbudzić i pogłębić w młodym zapaleńcu nienawiść wobec „klasy uprzywilejowanej” i państwa polskiego.

Rzeczywiście jednak ten chorowity człowiek psuł sobie zdrowie żywiąc zupełną już wrogość i nosząc w sercu zemstę względem nowopowstałej Rzeczypospolitej Polskiej. Każde niepowodzenie, pośliźnięcie, klęska czy żywiołowe nieszczęście państwa i rządu polskiego jako całości, jako jestestwa politycznego i społecznego, budziło w piersi Lulka, w jego sercu radosny śmiech. On szczerze i pilnie czyhał na śmierć tego tworu, który stale nazywał „najreakcyjniejszym skirem ludzkości”. To – o czym dowiadywał się od Baryki, na przykład o pracach Gajowca – nieciło w jego duszy zgryzotę śmiertelną, mękę serdeczną, astmę duchową, która podkopywała jego zdrowie fizyczne bardziej niż choroba sama. To mogło zaciemnić jego ideał, a w praktyce odwlec nieunikniony zgon Polski.


Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Szczegółowy plan wydarzeń Przedwiośnia
2  Laura Kościeniecka - charakterystyka postaci
3  Wanda Okszyńska - charakterystyka postaci



Komentarze
artykuł / utwór: Przedwiośnie - streszczenie szczegółowe


  • Jeśli w całym województwie małopolskim znajdzie się chociaż jedna osoba na którą wpłynęły treści lektur to będzie wielki sukces. To tylko bzdurny stereotyp że lektury kształtują świadomość narodową. Ja nie czytam lektur i nie będę czytać. Bez czytania lektur można osiągnąć wysoki wynik na maturze, wystarczy być inteligentnym. Osobiście uważam, że lektury to strata czasu, bo one nic nam nie dają, potęga tkwi w naukach ścisłych. Streszczenie b. dobre.
    Łukasz (luk4s.p {at} gmail.com)

  • Lektury, dzieła wybitne ? Puknij się. Przeczytałem dwie książki w LO - "Potop" i "Lalkę". Niestety reszta to takie bułoklepy, że szkoda gadać, ale jak ktoś jest grafomanem, pseudointelektualistą, to niech czyta i się zachwyca byle czym. Nara.
    do Aga (rapziomek81 {at} interia.eu)

  • To streszczenie, tak jak inne streszczenia szczegółowe z tej strony, jest bardzo dobre, nie zapominajmy jednak, że nie służy do "poznawania" lektury, a jedynie przypominania sobie jej treści. Nieczytanie lektur jest obecnie powszechne, ale nadal nie brakuje ludzi, którzy nie wyobrażają sobie omawiania lektury bez wcześniejszego jej przeczytania. Osobiście nie czytuję oprócz lektur prawie niczego, ale te kilka książek uważam za minimum przyzwoitości. Pewnie, że czasami zdarzy się tak, że nie da się czegoś przeczytać na czas - ja też kilku lektur nie skończyłam, myślę jednak, że naszym obowiązkiem jest się starać. W końcu te kilkadziesiąt lektur omawianych na przestrzeni całego cyklu kształcenia to specjalnie wybrane, wybitne przykłady twórczości polskiej i światowej, dorobek kultury, taki "spadek" pozostawiony nam po to, by umacniać w nas polskość (mam teraz na myśli utwory polskich pisarzy). Jako naród mamy przecież tak bogatą historię, że grzechem jest nie zwracać na nią uwagi, nasza wolność istnieje dzięki poświęceniu ludzi, którzy wielekroć sami jej nie zaznali. To wszystko możemy odnaleźć w tych paru lekturach. Zdaje sobie sprawę, że to wszystko brzmi bardzo patetycznie, ale przecież tak właśnie jest. Dobrze, że książki omawiane w szkole kształtują świadomość narodowa Polaków, bo naprawdę teraz też trzeba nam patriotów, choć nikt za Ojczyznę krwi przelewać już nie musi. teraz wystarczy przykład polskości dla tych, którzy z niewiadomych względów wstydzą się tego, że są Polakami, a takich wcale nie jest niewielu... Pozdrawiam i życzę przyjemnej lektury całości książek!
    Aga ()

  • ja osobiście lubię czytać książki, także lektury. Jak na razie nie przeczytałam tylko dwóch, bo były naprawdę nudne jak dla mnie. Przedwiośnie mi się podobało. Zostało mi jeszcze 20 kartek a streszczenie czytam, żeby poukładać sobie w głowie wszystkie wydarzenia po kolejii i przypomnieć niektóre fragmenty ktore wyleciały mi z głowy ;)
    bibi ()

  • ja czytam same streszczenia od czasów "Krzyżaków" - była to ostatnia lektura, którą przeczytałam... jestem już w IV technikum i cały czas czytam tylko streszczenia i jestem super przygotowana, mimo że polonistka pyta z treści szczegółowo i należy do wymagających... mam same czwórki i piątki ;) udowadniam innym, że bez czytania lektur też można mieć dobre oceny, wystarczy być obeznanym z tematami i wykazać się odrobiną sprytu ;)
    Dominika ()

  • Nie chcę nikogo potępiać, sama czytam streszczenia. Ciągle sobie to wypominam, po prostu nie mam czasu przeczytać większości lektur. Z pewnością większość z nich ma jakieś ważniejsze przesłanie dlatego obiecuje sobie, że je wszystkie przeczytam (ale może po maturze) :) Korzystając z przypłuwu "chcenia-mi-się" Dziękuję pięknie za streszczenia, opracowania i Internet :D
    AgaNie ()

  • ja uważam, że streszczenie jest bdb, a co do kłótni o czytanie takich pomocy to myślę że jak najbardziej jest to dopuszczalne. ja osobiście lubię czytać, ale coś co mnie ciekawi typu Potter, Brwon, Lem, Dick, Paolini, tolkien itp. a lektury choćby z powodu że je ‘trzeba’ przeczytać staja się mało atrakcyjnymi książkami, są pisane trudnym językiem co odrzuca i powoduje że (przynajmniej dla mnie) ich czytanie nie jest żadną przyjemnością;)
    adam (jagsubaru {at} o2.pl)

  • kto teraz czyta ksiażki, jeśli jest się w miarę inteligentny, zna epoki zagadnienia, problematyki poszczególnych dzieł na zasadzie choćby kojażenia. Moim zdanie streszczenie to all! w3w
    Kristof ()

  • do leniwych: -dobrze że czytacie chociaż streszczenia do ambitnych: -czytajcie lektury, streszczenie jedynie jako forma powtórki do ambitnych aczkolwiek leniwych: -nie uzyskacie satysfakcjonującego was wyniku z matury jak nie będziecie czytać lektur :P:D
    ColleCter (collecter {at} tlen.pl)

  • Przepraszam Was bardzo ... ale jak widzę to wywiązała się tutaj dyskusja na temat tego, czy czytać całe lektury, czy jednak wystarczy nam wiedza oparta o streszczenia tych lektur. Myślę że to nie jest dobre miejsce na wymianę poglądów na ten temat, przynajmniej nie takie założenie było dodając możliwość komentowania owych prac... Streszczenie "Przedwiośnia" jest bardzo ładnie napisane, myślę że wystarczająco dużo szczegółów zostało w nim zawarte. Do tego co chwilę przeplatane cytaty pomagają wgłębić się nam w sposób pisania autora. Polecam wszystkim!
    Kuba (diaowba {at} o2.pl)

  • A czy wszystko w naszym życiu sprowadza się tylko do matury,kartkówek z treści lektury itd.Myślę że książki należy czytać dla siebie żeby samemu coś w nich odkryć.Bo wg mnie szkoła to trochę nas ogłupia, powtarzając te same schematy po raz kolejny.Myślę że "Przedwiośnie" to jedna z ciekawszych lektur w szkole średniej.;)
    Pan Miś ()

  • Według mnie streszczenie wystarczy aby zdać mature na poziomie podstawowym po co zaprzatac sobie glowę czytaniem stosu książek jeśli sa wazniejsze rzeczy do przyswojenia.. matmaaa;/
    iwka ()

  • Wow, przeczytałam akurat to streszczenie i stwierdzam, ze jest ono bardzo dobre. Nie znałam przed przeczytaniem w ogole treści utworu, a teraz po przeczytaniu czuje sie nawet na siłach do zgłoszenia sie do odpowiedzi. Pozdrawiam Wszystkich czytających. - tegoroczna maturzystka ;D
    Monique ()

  • elita intelektualna po liceum?!? jak już elita intelektualna to profesorowie a nie miliony po szkole średniej... nie przeceniajcie się. co do matury to jakos to będzie bo wypracowanie dotyczy fragmentu a nie tylko całego utworu.
    er ()

  • powiem szczerze, ze lektury nie czytalam, bo wydawala mi się być nudną. jednak po przeczytaniu tego streszczenia domyslam się, ze popelnilam bląd. jak dobrze, ze istnieja takie opracowania jak to..
    ToTylkoJa ()






Tagi:
Przedwiośnie - Stefan Żeromski - Stefan Żeromski - Przedwiośnie - Streszczenie Przedwiośnia - Przedwiośnie Stefana Żeromskiego - Nawłoć - Szklane domy -