Geneza Przedwiośnia

Geneza powieści Żeromskiego „Przedwiośnie” jest ściśle związana z sytuacją społeczno-polityczną pierwszych lat niepodległości Polski po ponad stuletniej niewoli. Żeromski zawsze interesował się sprawami swojej ojczyzny, jego dzieła w większości były zaangażowane politycznie bądź społecznie.

Po 1918 roku twórczość Żeromskiego zwróciła się w stronę kwestii odradzania się państwa polskiego. Powieściopisarz pisze wtedy w... więcej



Miejsca akcji w „Przedwiośniu”

Powieść o dziejach Cezarego Baryki rozgrywa się w wielu różnych zakątkach świata, już sam podział utworu na części wyznacza trzy podstawowe przestrzenie świata przedstawionego wymagające dokładniejszego opisu: Baku, Nawłoć oraz Warszawa. Przedwiośnie jest jednak w dużej swej części opowieścią o wędrówce, tak więc czytając je przenosimy się w jeszcze wiele innych miejsc. Ważnymi przystankami na drodze życiowe... więcej



Wizje rewolucji w Przedwiośniu

Rewolucja to jeden z najważniejszych tematów podjętych przez Żeromskiego w Przedwiośniu. Chociaż autor sam nie uczestniczył nigdy w podobnym rozruchu, to zdołał namalować jego przekonujący obraz w swojej powieści. Widzimy rewolucję z dwóch perspektyw – indywidualnej (los Baryki oraz los jego matki) oraz zbiorowej (mieszkańcy Baku).

Rewolucja bolszewicka ogarnia Baku w roku 1917.

Jednego dnia rozeszła się w mieście Baku lo...
więcej



Ewolucja ideowa Cezarego Baryki

Cezary Baryka to postać złożona, dynamiczna, dojrzewająca na oczach czytelnika. Ważnym etapem jego ewolucji jest zmiana stosunku do rewolucji – od początkowego zachwytu po dostrzeżenie jej zagrożeń i niesprawiedliwości. Po raz pierwszy Cezary styka się z rewolucją w Baku – tutaj nagle pojawia się to dziwne i nieznane zjawisko. Młody zapaleniec początkowo łatwo daje się zwieść pięknym ideałom równości i sprawiedliwości klasowe... więcej



Koncepcje naprawy Polski w „Przedwiośniu”

W Przedwiośniu Żeromski stawia bardzo trudne dla jemu współczesnych pytanie: jak wyprowadzić z upadku niepodległą Polskę? Autor nie daje jednak czytelnikowi gotowej odpowiedzi, ale przeprowadza analizę różnych możliwości naprawy Polski. Pozwala w jednakowy sposób wypowiedzieć się w komunistom (Antoni Lulek), utopistom (Seweryn Baryka) oraz realistom (Szymon Gajowiec), a każda z koncepcji zostaje przefiltrowana przez świadomość Cezareg... więcej



Symbole w „Przedwiośniu”

Przedwiośnie (tytuł) – przedwiośnie symbolizuje w powieści etap rozwoju, na jakim znajduje się niepodległa Polska w momencie przybycia na jej tereny Cezarego Baryki. Okazało się bowiem, że niedawno wyzwolony kraj boryka się z wieloma problemami gospodarczymi i ekonomicznymi, co stanowi źródło rozczarowania tak długo oczekiwaną niepodległością. Polska młodości Cezarego Baryki to czas przygotowania do prawdziwego odrodzenia, które o... więcej



Rola narracji w powieści „Przedwiośnie”

W Przedwiośniu zostały zastosowane różne techniki narracyjne, są one dostosowane do potrzeb kolejnych części powieści. Tak więc każda z czterech części (uwzględniamy tu również narracje w Rodowodzie) ma nieco odmiennych charakter, a dokładniej inny sposób narracji okazuje się dominujący.

W Rodowodzie poznajemy narratora jako swoistego gawędziarza albo kogoś, kto do tradycji gawędy pragnie nawiązać. Doskona... więcej



Motyw wędrówki w „Przedwiośniu”

Zobacz również:Motyw podróży w literaturze i sztuce Motyw wędrowca/podróżnika w literaturze i sztuce

Cezary Baryka to postać dynamiczna, przemieniająca się na naszych oczach. Jego ewolucja wewnętrzna i ideowa wpisana została w życiorys wędrowca. Cezary, wychowany na obcej ziemi, w Baku, to czło... więcej



Czas wydarzeń w „Przedwiośniu”

Akcja „Przedwiośnia” trwa dziesięć lat. Opowieść o Cezarym Baryce rozpoczyna się w roku wybuchu I wojny światowej w 1914 roku. Bohater ma wówczas 14 lat, a więc urodził się w roku 1900. Następnym istotnym wydarzeniem, o którym dowiadujemy się z powieści jest wybuch rewolucji październikowej w Związku Radzieckim (7 listopada 1917 roku) i jej tragiczne dla Baku skutki – przejęcie władzy w mieście przez komisarzy ludowyc... więcej



„Przedwiośnie” na tle historycznym

Mimo iż akcja wydarzeń w „Przedwiośniu” trwa zaledwie dziesięć lat był to okres niezwykle bogaty w wydarzenia mające znaczenie zarówno dla Świata, Europy, jak i Polski. Akcja rozpoczyna się w 1914 roku. Wówczas wybucha I wojna światowa, jeden z dwóch najkrwawszych konfliktów w XX wieku. Zmobilizowany zostaje ojciec Cezarego – Seweryn Baryka i wstępuje do carskiego wojska. Przez wiele miesięcy walczy na froncie, by wstą... więcej



„Przedwiośnie” – interpretacja tytułu

Tytuł „Przedwiośnie” w kontekście całego utworu można rozpatrywać na wielu płaszczyznach. Najogólniej sugeruje on pewien początek, moment rozpoczynania jakiegoś zdarzenia, bez wcześniejszego doświadczenia. Przedwiośnie to pora budzenia się do życia przyrody. Odnosząc ją do społecznej i ekonomicznej sytuacji Polski może stanowić ona przenośnię „budzącej się do życia wielorakiej zbiorowości, klas społecznych, środowisk, a przed... więcej



Mit szklanych domów w „Przedwiośniu”

Motyw szklanych domów pojawia się w opowieści Szymona Gajowca. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 roku wraca on do Baku, by odnaleźć rodzinę. Dowiaduje się, że jego żona zmarła. Namawia syna – Cezarego – by wyruszył z nim do odrodzonej ojczyzny. By zachęcić chłopaka do wyjazdu, opowiada mu o szklanych domach, które są budowane w Polsce.
Podczas podróży wspomina, że widział je na własne oczy. Były to domy nowocze... więcej



„Przedwiośnie” jako powieść wyrażająca troskę o kształt nowej Polski

Twórczość Stefana Żeromskiego wynikała z jego głębokiego zaangażowania w sprawy społeczne i narodowe. Z jednej strony nieobca była mu romantyczna tradycja, która kazała twórcom służyć sprawom narodowym, z drugiej wywarł na nim wpływ pozytywizm i jego postulaty rozwoju społeczeństwa. Podobnie jak inni Polacy Żeromski z radością witał odrodzenie polskiego państwa, jednak szybko się przekonał, że droga do odbudowy państwowości nie jest wc... więcej



Stosunek Cezarego Baryki do rewolucji w „Przedwiośniu”

Stosunek głównego bohatera do rewolucji w „Przedwiośniu”
Cezary Baryka z rewolucją spotkał się po raz pierwszy w Baku. Idee rewolucji październikowej wkrótce po wybuchu dotarły do miasta, a władzę przejęli komisarze ludowi. Bohater początkowo był zafascynowany nowym ruchem. Dzięki niej nie musiał chodzić do szkoły, brak było jakichkolwiek zasad, panowała atmosfera wolności i przygody. Jako niedoświadczony młodzieniec niewiel... więcej



Motyw naturalizmu w powieści „Przedwiośnie”

Naturalizm to prąd literacki, który rozwinął się w II połowie XIX wieku. Za jego twórców uważa się Emila Zolę i Guya de Maupassanta. Uważali oni, że obowiązkiem artysty jest prezentowanie rzeczywistości takiej, jaką ona jest – bez upiększeń czy przekłamań. Realia miały być odzwierciedlane niczym w fotograficznej soczewce. Oddaniu prawdziwego świata służył drobiazgowy opis, nieprzemilczanie procesów fizjologicznych, scen choroby i śmier... więcej



Obraz życia ziemiaństwa w Nawłoci

W Nawłoci Cezary Baryka pojawia się dzięki uratowaniu życia podczas wojny polsko-bolszewickiej Hipolitowi Wielosławskiemu. Po zwolnieniu z armii młodzi mężczyźni przyjeżdżają do dworku Wielosławskich. Baryka obserwuje życie zamożnych włościan przez kolejne tygodnie pobytu na wsi.
Życie ziemiaństwa wygląda niczym idylla. Czas wypełniają im obfite posiłki, spacery, przejażdżki konne, czasem odbywają się bale lub spotkania sąsiedzkie. Mimo że... więcej



Podobieństwa i różnice „Przedwiośnia” i „Pana Tadeusza”

Stefan Żeromski w powieści „Przedwiośnie”, ukazującej przemiany polityczne i społeczne po I wojnie światowej głównie w Polsce, świadomie nawiązał do „Pana Tadeusza”. Liczne aluzje odnajdziemy w środkowej części utworu, zatytułowanej „Nawłoć”. Cezary po przybyciu do majątku Wielosławskich odnajduje tam idyllę.
Życie toczy się powolnym rytmem, a czas upływa mieszkańcom na obfitych posiłkach, spacerach, przejaż... więcej



Adaptacja filmowa „Przedwiośnia”

Pierwsza adaptacja „Przedwiośnia” powstała już w 1928 roku. Autorami scenariusza byli Andrzej Strug i Anatol Stern, zaś całość wyreżyserował Henryk Szaro. Realizatorzy skupili się jednak głównie na wątku romansowym, marginalizując treści ideowe. Osiemdziesiąt lat po pierwszej powstała nowa adaptacja, której autorem scenariusza oraz reżyserem jest Filip Bajon. Reżyser ten znany jest z filmów, których akcja toczy się w momenta... więcej